Przeskocz nawigację

Category Archives: kalendarz robotniczy ’56

DSC00141

Z dziejów naszego narodu (najważniejsze wydarzenia)

W połowie wieku IX na terenie ziem polskich powstają dwa państewka: Wiślan – w dorzeczu górnej Wisły i Polan – nad Wartą, z głównymi ośrodkami w Poznaniu i w Gnieźnie. Państewko Polan zajmuje kolejno sąsiednie ziemie i w końcu X wieku panuje nad całością ziem etnicznie polskich.

966 – Mieszko I, książę Polski przyjmuje chrzest wraz z możnymi według obrządku łacińskiego
i rozkazuje podległemu sobie ludowi przyjąć nową wiarę.

1025 – Bolesław Chrobry koronuje się na króla Polski. Jest to dowodem całkowitego uniezależnienia się państwa polskiego od cesarstwa niemieckiego.

1037-8 – wybucha powstanie ludowe przeciw władzy państwowej, feudałom i hierarchii kościelnej.

1121-2 – Bolesław Krzywousty przyłącza do Polski Pomorze Zachodnie z głównym grodem Szczecinem.

1138 – Bolesław Krzywousty na krótko przed swą śmiercią dzieli Polskę pomiędzy swych synów. Początek rozbicia dzielnicowego kraju.

1226 – Sprowadzenie zakonu krzyżackiego do Polski. Krzyżacy pod pozorem szerzenia chrześcijaństwa szybko podbijają kraj Prusów (obecnie Powiśle Kwidzyńskie, Warmia i Mazury) i zagrażają ziemiom polskim.

1241 – Najazd Tatarów na Polskę. W bitwie pod Legnicą oddziały polskie, składające się z rycerstwa, chłopstwa i górników kopalń śląskich, stawiają mężny opór najeźdźcom tatarskim. W bitwie tej ginie książę śląski Henryk Pobożny.

20-1-1320 – Władysław Łokietek koronuje się na króla Polski. Jednocząc ziemie polskie. Państwo Łokietka obejmuje jednak tylko Wielkopolskę i Małopolskę. Poza granicami ówczesnej Polski pozostaje Mazowsze, Śląsk, Pomorze Zachodnie i Pomorze Gdańskie.

27.IX 1331 – Wojsko polskie pod wodzą Władysława Łokietka odnosi pod Płowcami zwycięstwo nad krzyżactwem.

ok. 1347 – Kazimierz Wielki wydaje statuty: wiślicki i piotrkowski, które są pierwszym zbiorem praw w Polsce.

1364 – Kazimierz Wielki zakłada w Krakowie uniwersytet, który posiada wydziały: prawa, filozofii, medycyny. Uniwersytet ten był w owym czasie drugim po praskim w tej części Europy.

Sierpień 1385 – Zawarty zostaje układ w Krewie. Wilki Książę litewski Jagiełło zobowiązuje się w zamian za rękę Jadwigi i godność króla polskiego przyjąć wraz ze swymi poddanymi chrzest w obrządku łacińskim oraz przyłączyć do Polski ziemie Litwy i Rusi.

1400 – Władysław Jagiełło odnowił uniwersytet krakowski, który stał się ośrodkiem postępowej nauki i myśli.

15 VII 1410 – Bitwa pod Grunwaldem. Sprzymierzone wojska polsko-litewskie, przy udziale wojsk ruskich i posiłków czeskich, odnoszą wielkie zwycięstwo nad Krzyżakami.

10 IX 1444 – W wielkiej bitwie Węgrów z Turkami pod Warmią zginął król Polski i Węgier Władysław Jagiellończyk (Warneńczyk).

1449 – Kazimierz Jagiellończyk zawarł pokój wieczysty i przymierze z wielkim księciem moskiewskim. Król polski uznał istniejące wówczas granice między Litwą i Moskwą oraz zrzekł się dalszej ekspansji na wschód.

19 X 1466 – Po 13 latach wojny z Krzyżakami zawarty zostaje pokój toruński, na mocy którego Pomorze Gdańskie wraz z Warmią wraca do Polski, a pozostałe części państwa krzyżackiego zostają od Polski uzależnione jako lenno.

1493 – Powstaje sejm szlachecki. Obok dotychczas istniejącej rady królewskiej, czyli senatu, tworzy się izba poselska, w skład której wchodzą posłowie delegowani przez szlachtę poszczególnych ziem. W sejmie obowiązywała jednomyślność; sprzeciw jednego posła powodował,
że ustawa nie mogła być zatwierdzona. Do sejmu należało uchwalanie ustaw (tzw. konstytucji), podatków, zatwierdzanie najważniejszych posunięć polityki zagranicznej i wewnętrznej.

1496 – Sejm zebrany w Piotrkowie ogranicza chłopom prawo opuszczania wsi. Odtąd tylko jeden chłop rocznie może przenieść się do miasta, a ponadto tylko z jednej rodziny chłopskiej we wsi jeden syn może udać się do miasta na naukę lub rzemiosła.

1503 – Mieszczanin Haller zakłada w Krakowie pierwszą stałą drukarnie polską.

1507-1508 – Pierwszy udział Polski w wojnie Litwy z państwem rosyjskim.

1520 – Król Zygmunt I zrzeka się prawa rozpatrywania skarg chłopów na dziedziców. Tym samym poddani dóbr kościelnych i szlacheckich tracą możność odwoływania się do sądu państwowego.

8 IV 1525 – Hołd Pruski, Wielki Mistrz Krzyżacki Albrecht Hohenzollern wyrzeka się wiary katolickiej, przekształca państwo zakonne w państwo świeckie i jako książę pruski zobowiązuje się do zachowania zależności od króla polskiego. Państwo jego dało początek państwu pruskiemu.

1569 – Jan Siemieński, kasztelan żarnewski, zakłada ośrodek arian polskich w sandomierskim Rakowie.

28 VI 1569 – Zawarta zostaje unia lubelska na mocy której Polska i Litwa zostają połączone w jedną Rzeczpospolitą szlachecką.

28 I 1573 – Uchwalenie tzw. konfederacji warszawskiej, ustawy zapewniającej (głównie szlachcie) wolność wyznawania innych religii poza katolicką.

Kwiecień-maj 1596 – Odbyła się pierwsza wolna elekcja, zjazd całej szlachty, na której dokonano wyboru króla. Został nim Henryk Walezjusz.

16 III 1596 – Przeniesiono stolice Polski z Krakowa do Warszawy.

27 IX 1605 – W wojnie polsko-szwedzkiej o Inflanty wojska polskie pod wodzą hetmana Chodkiewicza odnoszą zwycięstwo pod Kircholmem (koło Rygi) nad przeważającymi siłami szwedzkimi.

1609-1618 – Wojna interwencyjna z Rosją. Ostatecznym wynikiem wojny było rozszerzenie terytorium Rzeczypospolitej na wschodzie.

Wrzesień 1620 – Wojska polskie ponoszą klęskę pod Cecorą w walce z Turkami. Zachęceni sukcesem Turcy organizują wyprawę na Polskę. Wyprawa ta załamuje się na wskutek bohaterskiej obrony polskiego i ukraińskiego żołnierza pod Chocimem.

9 X 1621 – Zawarto pokój z Turkami.

1648 – Wybucha powstanie narodowowyzwoleńcze ludu ukraińskiego pod wodzą Bohdana Chmielnickiego przeciw polskim magnatom.

1651 – Wybuch powstania chłopów podhalańskich pod wodzą Aleksandra Kostki-Napieralskiego.

1655-1660 – Najazd szwedzki na Polskę. Zdrada magnaterii umożliwia Szwedom szybkie opanowanie Rzeczypospolitej. Jednak patriotyzm mas ludowych, które wspólnie ze szlachtą pod wodzą Stefana Czarnieckiego występują do walki z najeźdźcom, ocala Polskę przed utratą niepodległości. Wojna ze Szwedami zakończyła się pokojem w Oliwie.

1661 – Ukazuje się pierwsza gazeta polska „Merkuriusz Polski”.

12 IX 1683 – Wojsko polskie pod wodzą króla Jana Sobieskiego odnosi pod Wiedniem wielkie zwycięstwo nad oblegającymi miasto Turkami. Dzięki temu zostaje nie tylko uratowana niepodległość Austrii, ale i zlikwidowana groźba najazdu tureckiego na Polskę.

3 VII 1748 – Otwarcie w Warszawie biblioteki Załuskich – pierwszej publicznej biblioteki w Polsce.

7 IX 1764 – Elekcja (wybór) Stanisława Augusta Poniatowskiego, ostatniego króla polskiego.

11 XII 1765 – Otwarcie przez Stanisława Augusta Poniatowskiego pierwszego publicznego Teatru Narodowego w Warszawie.

5 VII 1772 – Rosja, Austria i Prusy dokonują pierwszego rozbioru Polski.

14 IX 1773 – Powstaje pierwsze w Polsce i na świecie ministerstwo oświaty – Komisja Edukacji Narodowej.

Od października 1788 do 1792 – Obradował Sejm Wielki, tzw. czteroletni, który uchwalił pamiętną Konstytucję 3 Maja.

23 I 1793 – Rosja i Prusy dokonują drugiego rozbioru Polski.

24 III 1794 – Wybuch powstania kościuszkowskiego.

4 IV 1794 – Chłopi pod wodzą Tadeusza Kościuszki staczają zwycięską bitwę z wojskiem carskim pod Racławicami.

17 IV 1794 – Wybucha powstanie ludu warszawy pod wodzą szewca Kilińskiego (tzw. insurekcja warszawska) skierowane
przeciwko caratowi i zdradzieckiej magnaterii polskiej.

7 V 1794 – Tadeusz Kościuszko ogłasza Uniwersytet połaniecki.

12 VII – 6 IX 1794 – Wojsko i lud Warszawy pod wodzą Kościuszki odpierają Prusaków oblegających stolice.

10 X 1794 – Wojska powstańcze pod wodzą Tadeusza Kościuszki, mimo bohaterskiej walki z przeważającą siła wroga, ponoszą
klęskę pod Maciejowicami. Upadek powstania kościuszkowskiego.

24 X 1795 – Austria, Prusy i Rosja dokonują trzeciego rozbioru Polski.

9 I 1797 – Utworzenie przez Henryka Dąbrowskiego legionów polskich we Włoszech. Powstał nasz hymn narodowy „Jeszcze Polska nie zginęła”, którego autorem jest Józef Wybicki

7 VII 1807 – Zawarcie traktatu pokojowego w Tylży między Napoleonem Bonaparte a Aleksandrem I, carem Rosji. Utworzenie Księstwa Warszawskiego.

9 V 1815 – Na kongresie wiedeńskim podzielono raz jeszcze ziemie Polski. Z części ziem Księstwa Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie.

29 XI 1880 – Wybuch powstania listopadowego, które rozpoczęli uczniowie szkoły podchorążych zdobyciem Belwederu (tzw Noc Listopadowa) Rząd powstańczy nie zdobył się na uwłaszczenie chłopów. Powstanie upadło w październiku 1831 r.

17 III 1832 – Powstaje na emigracji (we Francji) Towarzystwo Demokratyczne Polskie. Ogłoszenie tzw. małego manifestu.

30 X 1835 – Powstaje na emigracji (Anglia) najbardziej w owym czasie postępowa i rewolucyjna organizacja – „Lud Polski – Gromada Grudziąż i Humań”

4 VI 1844 – Powstanie tkaczy śląskich- jedno z pierwszych zbrojnych wystąpień klasy robotniczej na świecie.

1845 – Otwarta została pierwsza kolej żelazna w Polsce – kolej Warszawsko-Wiedeńska.

18-19 II 1946 – Pod dowództwem Jakuba Szeli wybucha antyfeudalne powstanie chłopów galicyjskich, skierowane przeciw szlachcie.

22 II 1846 – Początek rewolucji w Krakowie; ogłoszenie manifestu, proklamującego równość stanów, uwłaszczenie chłopów bez odszkodowania. Jednym z wybitnych przywódców powstania był Edward Dembowski.

21 III 1848 – Wybuchło powstanie poznańskie, które zostało krwawo stłumione przez Prusaków.

29 III 1848 – W okresie Wiosny Ludów Mickiewicz utworzył we Włoszech Legion Polski, który miał walczyć o wyzwolenie kraju.

26 IV 1848 – Wiosna Ludów w Galicji – walki na barykadach w Krakowie i Lwowie. Pod wpływem wrzenia rewolucyjnego Austria zmuszona była znieść poddaństwo i uwłaszczyć chłopów.

13 VI 1849 – Wiec ludu śląskiego w Bytomiu, na którym podpisano petycję, domagającą się wprowadzenia w szkołach, sądach i urzędach języka polskiego. Petycję tę następnie ks. Józef Szafranek przedłożył sejmowi pruskiemu.

31 VII 1853 – Zapłonęła pierwsza lampa naftowa – wynalazek Ignacego Łukasiewicza.

1861 – Tkacze łódzcy (rękodzielnicy) zburzyli mechaniczne warsztaty tkackie w fabryce Scheiblera.

8 IV 1861 – Manifestacja patriotyczna na placu Zamkowym w Warszawie przekształca się w krwawą rzeź ludności stolicy zaatakowanej przez wojska carskie.

22 I 1863 – Wybuch powstania styczniowego, jednego z największych zrywów narodu polskiego przeciwko zaborcy.

2 III 1864 – Wydanie przez rząd carski dekretów o zniesieniu w Królestwie Polskim pańszczyzny i uwłaszczenie chłopów.

5 VII 1864 – Stracenie na stokach Cytadeli Warszawskiej członków Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym z Romualdem Trauguttem ostatnim dyktatorem powstania.

28 IX 1864 – Międzynarodowy więc robotników w Londynie, w którym uczestniczyli Marks i Engels. Wiec wyraził solidarność klasy robotniczej całej Europy z bohaterską walką narodu polskiego. Na wiecu tym powstała I Międzynarodówka.

23 V 1871 – Ginie na barykadach Paryża bohater Komuny Paryskiej. Polak rewolucjonista, jeden z organizatorów powstania styczniowego – Jarosław Dąbrowski.

1 IX 1882 – Została założona przez Ludwika Waryńskiego partia „Proletariat” – pierwsza rewolucyjna partia klasy robotniczej.

11-15 IV 1883 – Strajkowało 8 tys. robotników zakładów żyrardowskich z powodu obniżenia płacy akordowej w szpularni. Był to pierwszy masowy, bojowy i przy tym zwycięski, strajk robotników w Polsce.

23 IX 1885 – Rozpoczął się przed Sądem Wojennym w Warszawie proces 29 proletariatczyków z Ludwikiem Waryńskim na czele. W wyniku procesu Kunicki, Bardowski, Pietrusiński i Ossowski zostali straceni na stokach Cytadeli Warszawskiej; pozostałych, wśród nich i Waryńskiego zesłano na katorgę lub wygnanie.

Początek 1887 – Powstał „II Proletariat”. Założycielami byli: Marcin Kasprzak i Ludwik Kulczycki.

Luty 1889 – W Łodzi powstaje Związek Robotników Polskich, którego założycielami byli: Julian Marchlewski i Jan Leder.

1 V 1890 – Robotnicy polscy po raz pierwszy świętują pierwszy maja jako święto międzynarodowej solidarności robotniczej.

4 VII 1890 – Sprowadzenie na Wawel zwłok Adama Mickiewicza.

5 XI 1890 – Zmarł zesłany na Syberię po upadku planowanego powstania chłopskiego w 1844 r. ksiądz Piotr Ściegienny (ur w 1800 r.) działacz ludowy na terenie Lubelszczyzny i Kielecczyzny. Swój program rewolucyjny ujął Ściegienny w tzw. „Złotej Książeczce”.

1 V 1892 – Strajk pierwszomajowy w Łodzi przekształcił się w wielodniowy strajk i manifestacje. Na ulicach miasta polała się krew robotnicza. Walki te przeszły do historii pod nazwą „buntu łódzkiego”.

Listopad 1892 – Na Zjeździe Paryskim ukonstytuowała się Polska Partia Socjalistyczna.

30 VII 1893 – Powstaje Socjaldemokracja Królestwa Polskiego, która w sierpniu 1900 r. po połączeniu się z socjaldemokratami Litwy i działaczami Związku Robotniczego Litwy, przyjmuje nazwę SDKPIL.

1898 – Odsłonięcie w Warszawie pomnika Adama Mickiewicza dłuta Cypriana Godebskiego.

27 IV 1904 – W tajnej drukarni partyjnej przy ulicy Dworskiej w Warszawie stawił zbrojny opór wdzierającej się żandarmerii carskiej Marcin Kasprzak. Skazany na karę śmierci, został stracony na stokach Cytadeli Warszawskiej 8 IX 1905

26 I 1905 – Na wieść o ‚krwawej niedzieli” w Petersburgu wybuchł w Warszawie strajk powszechny. Strajk, organizowany pod kierownictwem SDKPIL, rozszerzył się na Pabianice, Zgierz, Częstochowę, Zawiercie i Zagłębie Dąbrowskie.
Był to początek rewolucji 1905 r. na ziemiach polskich.

22 VI 1905 – Wybuchło powstanie zbrojne w Łodzi, połączone ze strajkiem powszechnym

20-25 IX 1906 – Na IX Zjeździe PPS w Wiedniu doszło do ostatecznego rozłamu w partii. „Młodzi”, którzy już VII Zjeździe (w lutym 1905 r) opanowali kierownictwo partyjne, usunęli z partii członków Wydziału Bojowego – Piłsudskiego i jego zwolenników – którzy zajęli wrogie stanowisko wobec rewolucji rosyjskiej. PPS rozpada się na2 części: PPS-Lewicę i PPS-Frakcję w skład tej ostatniej weszli zwolennicy Piłsudskiego.

1 VII 1914 – Wybuch pierwszej wojny światowej.

7 XI 1917 – Zwyciężyła w Rosji Wielka Rewolucja Socjalistyczna.

22 VII 1918 – Dekret Rady Komisarzy Ludowych o anulowaniu układów i aktów carskich o rozbiorach Polski, przypominający prawo Polski do samookreślenia.

5 XI 1918 – W Lublinie powstaje pierwsza Rada Delegatów Robotniczych.

6 XI 1918 – W Tarnobrzegu pod pomnikiem Bartosza Głowackiego odbył się więc z udziałem 30 000 chłopów. Chłopi postanowili usunąć władze miejscowe i na ich miejsce wybrali komitety gminne. Władza chłopska w Tarnobrzeskiem, która utrzymywała się w ciągu listopada i grudnia, znana była pod nazwą „Republiki Tarnobrzeskiej”. Na czele ruchu stał radykalny działacz chłopski, późniejszy komunista, Tomasz Dąbal.

18 XI 1918 – Powstaje w niepodległej Polsce pierwszego rządu pod kierunkiem prawicowego socjalisty – J. Moraczewskiego.

16 XII1918 – Na Zjeździe Zjednoczeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy powstała Komunistyczna Partia Robotnicza Polski, od III Zjazdu przyjęła nazwę Komunistyczna Partia Polski.

28 XII 1918 – Wybuchło w Zamościu powstanie żołnierzy, robotników, chłopów i biedoty miejskiej skierowane przeciwko władzy burżuazyjno-obszarniczej. Powstaniem kierowali członkowie miejscowej organizacji KPRP.

26 I 1919 – Odbyły się pierwsze w niepodległej Polsce wybory do Sejmu.

20-12 VIII 1919 – Robotnicy całej Polski strajkowali i demonstrowali przeciw interwencyjnemu najazdowi państw kapitalistycznych na rewolucyjną Rosję i Węgry.

10 VIII 1919 – Sejm w okresie dużej radykalizacji robotników i chłopstwa przyjmuje uchwałę o reformie rolnej, która jednak nie rozwiązała kwestii ziemi dla chłopa. Zyskała sobie miano obszarniczo-kułackiej reformy rolnej.

18 VII 1919 – Wybuchło pierwsze powstanie śląskie.

30 VII 1920 – W Białymstoku utworzony został Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski – pierwszy rewolucyjny rząd polskiego ludu pracującego. Na czele Tymczasowego Komitetu stanęli Julian Marchlewski, Feliks Dzierżyński i Feliks Kon; w skład jego wchodzili E. Próchniak i J. Unschlichit. Wydany w tymże dniu Manifest TKRP wzywał do obalenia władzy burżuazji i do utworzenia Polskiej Republiki Rad.

19-26 VII 1920 – Wybuchło drugie powstanie śląskie.

17 III 1921 – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwala konstytucje o charakterze burżuazyjno-demokratycznym.

3 V 1921 – Wybuchło trzecie powstanie śląskie.

17 III 1922 – Powstaje Związek Młodzieży Komunistycznej, przemianowany później na Komunistyczny Związek Młodzieży Polskiej.

22 X 1922 – We Lwowie odbył się proces 39 komunistów, tzw. proces świętojurski.

16 XII 1922 – Zginął z rąk endeckiego zamachowca pierwszy prezydent Polski – Gabriel Narutowicz.

Sierpień 1923 – Odbył się II Zjazd Komunistycznej Partii Robotniczej Polski będący punktem zwrotnym w rozwoju polskiego ruchu robotniczego. II Zjazd przyjął szereg uchwał (m. in. w kwestii chłopskiej i narodowej), wytyczających w sposób leninowski zadania polskiego ruchu rewolucyjnego.

6 XI 1923 – W Krakowie toczyły się zbrojne walki robotników przeciw burżuazyjnemu rządowi „Chjeno-Piasta”, nazwane później powstaniem krakowskim.

1924 – Po rozłamie w „Wyzwoleniu” powstała Niezależna partia Chłopska. W 1927 r. NPCh została przez rząd Piłsudskiego rozwiązana.

21 VIII 1925 – Po nieudanym zamachu na prowokatora Cechnowskiego rozstrzelano w Cytadeli Warszawskiej działaczy KPP – Władysława Hibnera, Henryk Rutkowskiego i Władysława Kniewskiego.

12-15 V 1926 – Józef Piłsudski dokonuje tzw. przewrotu majowego, który rozpoczął okres faszyzacji kraju.

1927 – Powstało Zjednoczenie Lewicy Chłopskiej „Samopomoc”. Grupowało ono byłych działaczy Niezależnej Partii Chłopskiej i członków sekcji Stronnictwa Chłopskiego. Podobnie jak NPCh, „Samopomoc” w 1931 r.

27 V 1927 – Sprowadzenie do kraju na Wawel prochów Juliusza Słowackiego.

1929 – Początek wielkiego kryzysu, który ogarnął wszystkie dziedziny życia gospodarczego.

29 VI 1930 – W Krakowie odbył się kongres stronnictw Centrolewu. Był to blok opozycyjnych ugrupowań burżuazyjnych
tzw. „Centrum” sejmowego (Chrześcijańskiej Demokracji, Narodowej Partii Robotniczej i „Piasta”) oraz ugodowych stronnictw opozycyjnych (PPS, „Wyzwolenia” i Stronnictwa Chłopskiego). Blok ten wypowiadał się przeciw faszystowskiej dyktaturze Piłsudskiego i miał na celu obronę demokratycznych praw obywatelskich. Rząd sanacyjny, dążąc do zlikwidowania wszelkiej opozycji, ograniczonej nawet do legalnej działalności, kazał zaaresztować przywódców „Centolewu” i osadzić ich w twierdzy brzeskiej.

29 II 1932 – Robotnicy huty „Hortensja” w Piotrkowie Trybunalskim rozpoczęli strajk okupacyjny przeciwko obniżce płac i redukcjom, który trwał 17 dni. Doszło do licznych starć z policją. Hutników poparli chłopi rzemieślnicy, inteligencja pracująca.

29 VI – 9 VII 1932 – W powiecie leskim wybuchło zbrojne powstanie chłopskie przeciwko robotom przymusowym (szarwarkom). Powstanie zostało krwawo stłumione. Padło kilkudziesięciu zabitych i setni rannych.

6 III 1933 – 120 000 włókniarzy Łodzi i okręgu łódzkiego przystąpiło do strajku powszechnego w obronie zerwanej przez fabrykantów umowy zbiorowej. Kilkakrotnie dochodziło do krwawych starć z policją.

30 V – 20 VII 1933 – Zbrojne powstanie chłopskie w Małopolsce środkowej, które ogarnęło 6 powiatów.

20 XII 1933 – Rozpoczęła się wielka akcja strajkowa proletariatu polskiego przeciwko faszystowskim ustawom antyrobotniczym.

26 I 1934 – Zawarcie między Polską a faszystowskimi Niemcami paktu o nieagresji, który był jednym z elementów tragicznej w
skutkach imperialistycznej polityki rządu polskiego.

17 VI 1934 – Stworzenie przez rząd sanacyjny obozu koncentracyjnego w Berezie Kartuskiej.

23 IV 1935 – Narzucenie narodowi polskiemu nowej faszystowskiej konstytucji i ordynacji wyborczej.

20 III 1936 – Rozpoczął się strajk okupacyjny robotników fabryki „Semperit” w Krakowie. W nocy z 21 na 22 marca policja napadła na strajkujących. W odpowiedzi wybuchł 23 marca ogólnomiejski strajk protestacyjny. Władze sanacyjne zmuszone były przyznać robotnikom „Semperitu” 10-18 proc podwyżkę płac.

16-17 V 1936 – Zjazd Pracowników Kultury we Lwowie zgromadził protestujących przeciw faszystowskiej polityce sanacji,
solidaryzujących się z walką klasy robotniczej i występujących w obronie postępowej kultury, wolności i pokoju. W Kongresie uczestniczyli m. in. W. Wasilewska, L. Kruczkowski, Wł. Broniewski, E. Zegadłowicz i inni.

29 VI 1936 – W Nowosielcach odbyła się manifestacja 150 tys. chłopów, która wbrew zamierzeniom prawicowych przywódców
SL przekształciła się w potężną demonstrację polityczną przeciw faszystowskim rządom sanacyjnym.

Październik 1936 – W Hiszpanii zorganizowana została z ochotników polskich Brygada im. Jarosława Dąbrowskiego, walcząca po stronie rządu ludowego przeciw faszystowskim buntownikom. Dowódcą Brygady był łódzki metalowiec, działacz KPP – Józef Strzelczyk (Jan Barwiński)

16-25 VIII 1937 – Wybuchł ogólnokrajowy antysanacyjny strajk chłopski, który objął około miliona chłopów. Chłopi domagali się umorzenia długów, likwidacji Berezy Kartuskiej, przywrócenia swobód demokratycznych. W walkach z policją zginęło kilkudziesięciu chłopów, ponad 600 aresztowano.

30 IX 1937 – Rozpoczął się ogólnopolski strajk nauczycieli.

1 IX 1939 – Napaść Niemiec hitlerowskich na Polskę.

8-27 IX 1939 – Bohaterska obrona Warszawy. Na szańcach obok żołnierzy stanęła ludność cywilna.

15 IV 1940 – Na północ od Narwiku (Norwegia) ląduje desant francusko-angielsko-polski. Podczas walki z hitlerowskim okupantem o Narwik bohaterstwem odznaczyły się oddziały polskie.

Sierpień – wrzesień 1940 – W bitwie o Wielką Brytanie bohaterstwem i męstwem odznaczyli się polscy lotnicy.

19 VIII-10 XII 1941 – W walkach o Tobruk (Afryka), oblegany przez hitlerowców, bierze udział polska Brygada Karpacka,

Styczeń 1942 – Powstała Polska Partia Robotnicza.

15 V 1942 – Wyruszył w pole pierwszy oddział Gwardii Ludowej pod dowództwem „Małego Franka” – Franciszka Zubrzyckiego.

16 X 1942 – Hitlerowcy powiesili w Warszawie 50 działaczy ruchu rewolucyjnego, członków PPR i GL, byłych członków KPP.

28 II 1943 – Akcja Gwardii Ludowej na Wytwórnię Papierów Wartościowych w Warszawie.

26 III 1943 – Oddział żołnierzy AK w Warszawie odbił 25 więźniów politycznych z samochodu wiozącego ich na Pawlak.

19 IV 1943 – Wybuchło powstanie w getcie warszawskim.

23 IV 1943 – Oddziały Gwardii Ludowej przeprowadziły akcję przeciw oddziałom niemieckim, sprowadzonym celem stłumienia powstania w getcie warszawskim.

Kwiecień 1943 – W ZSRR powstał Związek Patriotów Polskich – organizacja wychodźstwa polskiego.

14 V 1943 – Z inicjatywy Związku Patriotów Polskich i przy poparciu władz radzieckich utworzona została w ZSSR I Dywizja Polska im. T. Kościuszki.

19 V 1943 – Na stacji w Celestynowie oddział „Szarych Szeregów” odbił 48 więźniów politycznych z pociągu, którym wywożono ich do obozu w Oświęcimiu.

12 X 1943 – Bitwa pod Lenino, w której po raz pierwszy wzięła udział I Dywizja Polska im. T. Kościuszki.

22 X 1943 – Bitwa w lasach lipskich, Odział Gwardii Ludowej przerwał okrążenie i rozproszył oddział hitlerowców składający się z 6 tys. żandarmów i esesmanów.

1 I 1944 – Powstała Krajowa Rada Narodowa – pierwszy organ władzy w wyzwolonej Polsce. Na pierwszym posiedzeniu Krajowa Rada Narodowa uchwaliła dekret o powołaniu i organizacji Armii Ludowej i Rad Narodowych. Przewodniczącym KRN został wybrany jednomyślnie Bolesław Bierut.

1 II 1944 – Oddział „Szarych Szeregów” zlikwidował hitlerowskiego generała Kutscherę krwawego kata ludności Warszawy.

17 V 1944 – Słynna bitwa pod Monte Cassino (Włochy), w której oddziały polskie po krwawej, bohaterskiej walce zdobyły niedostępną twierdzę hitlerowską.

10-25 VI 1944 – Boje w lasach Janowskich. 3 tys. partyzantów polskich i radzieckich walczyło przeciw 20 tys. hitlerowców. Partyzanci zdobyli wiele broni i amunicji.

19 VII 1944 – Wojska radzieckie i Armia Polska przekroczyły Bug.

21 VII 1944 – Armia radziecka wyzwala Chełm, gdzie powstaje Polski komitet Wyzwolenia Narodowego.

21 VII 1944 – Polskie oddziały partyzanckie we Francji, ściśle współpracujące z oddziałami francuskiego ruchu oporu, zajmują Albi, główne miasto okręgu Tarn.

22 VII 1944 – Ogłoszenie Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego.

1 VIII 1944 – Rozpoczęło się powstanie warszawskie, bohaterska walka ludności Warszawy przeciwko okupantowi.

6 IX 1944 – Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia narodowego o reformie rolnej.

31 XII 1944 – W Lublinie zostaje powołany na miejsce dotychczasowego organu wykonawczego – Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego – Tymczasowy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej.

17 I 1945 – Wyzwolenie Warszawy przez wojska radzieckie i polskie.

8-18 III 1945 – Bitwa o Kołobrzeg. Wojsko Polskie dociera do Bałtyku.

21 IV 1945 – Podpisanie układu o przyjaźni, pomocy, i wzajemnej współpracy między Związkiem Radzieckim a Polską.

30 IV – 2 V 1945 – Szturm i zdobycie Berlina przez Armię Radziecką i walczące u jej boku Wojsko Polskie.

3 I 1945 – Krajowa Rada Narodowa wydała dekret o przejęciu przemysłu na własność państwa.

30 VI 1946 – W całym kraju odbyło się powszechne referendum w sprawie nacjonalizacji przemysłu, granicy na Odrze i Nysie, likwidacji senatu.

20 IX 1945 – Krajowa Rada Narodowa uchwala Plan 3-letni, będący planem odbudowy zniszczonej w czasie wojny i okupacji gospodarki narodowej.

15-21 XII 1945 – Zjednoczenie polskiego ruchu robotniczego – powstanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

6 VII 1950 – Układ w Zgorzelcu między rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rządem Niemieckiej Republiki Demokratycznej o wytyczenie granicy na Odrze i Nysie.

21 VII 1950 – Powzięcie uchwały o Planie 6-letnim, planie rozbudowy gospodarczej.

22 VII 1952 – Uchwalenie przez Sejm konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

26 X 1952 – Wybory do Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

5 XII 1954 – Wybory do Rad Narodowych – organów władzy robotniczo-chłopskiej.

Kalendarz Robotniczy ’56

Reklamy

SWScan00002SWScan00003SWScan00004

SWScan00005SWScan00006SWScan00007

SWScan00009SWScan00010SWScan00011

SWScan00012SWScan00013SWScan00014